Rainscreen çatının katmanları
Rainscreen çatı sistemi, alttan üste doğru taşıyıcı yüzey, buhar kesici, ısı yalıtımı, su kontrol katmanı, havalandırma boşluğu ve dış kaplamadan oluşur. Katmanların tipi ve dizilimi her projede yapı fiziği değerlendirmesine göre belirlenir.
- Taşıyıcı yüzeyTrapez sac veya beton döşeme, rainscreen çatının katmanlarını ve alt konstrüksiyon yüklerini taşıyan yüzeyi oluşturur.
- Buhar kesici ve hava kontrol katmanıBuhar kesici, iç ortamdaki nemin ısı yalıtımına geçişini sınırlar ve yapı kabuğunda hava sızdırmazlığını destekler.
- Isı yalıtımıIsı yalıtım levhası veya şiltesi, rainscreen çatının enerji performansını belirler; yalıtım tipi yangın ve nem koşullarına göre seçilir.
- Su kontrol katmanıSu kontrol katmanı, dış kaplamanın derzlerinden geçen yağmur suyunu ısı yalıtımına ulaşmadan drenaj yoluna yönlendirir; katmanın buhar geçirgenliği yapı fiziğine göre seçilir.
- Havalandırma boşluğu ve alt konstrüksiyonDış kaplamayı taşıyan alt konstrüksiyon profilleri, su kontrol katmanı ile kaplama arasında hava giriş ve çıkış açıklıklarıyla sürekli bir havalandırma boşluğu oluşturur.
- Dış kaplamaMetal, kompozit, seramik veya farklı panel türlerinden oluşan dış kaplama, rainscreen çatının yağmura ve güneşe karşı ilk koruma katmanıdır.
Şema temsilidir; katman dizilimi, su kontrol katmanının tipi ve dış kaplama malzemesi projeye ve iklim koşullarına göre değişir.
Hangi yapılar için uygundur?
Uygun olduğu yapılar
- Çatı ve cephe geçiş detaylarıRainscreen çatı, cephe kaplamasının çatı yüzeyine kesintisiz devam ettiği yapılarda çatı ile cephe arasında aynı katman mantığını ve aynı dış kaplama malzemesini sürdürür.
- Prestijli ticari ve kurumsal yapılarRainscreen çatıda dış kaplama, nem kontrolünden bağımsız seçilebildiği için çatının mimari görünümü yapının tasarım diline göre belirlenir.
- Kompozit veya metal dış kaplamalı yapılarAlüminyum kompozit, seramik ve metal panel kaplamalı yapı kabuklarında rainscreen çatı, kaplama arkasındaki havalandırma boşluğuyla kabuğun nem yönetimini destekler.
- Yüksek performans hedeflenen yeni yapılarRainscreen çatıda ısı yalıtımı, hava kontrolü ve nem kontrolü ayrı katmanlarda tasarlandığı için yapı kabuğunun enerji ve nem performansı katman bazında planlanabilir.
Ne zaman başka bir sistem daha uygundur?
- Geniş ve düşük eğimli endüstriyel çatılardaMimari dış kaplamanın gerekmediği geniş ve düşük eğimli çatılarda TPO ve PVC membran çatı sistemi değerlendirilir.
- Hızlı kapanış ve tek üründe ısı yalıtımı isteniyorsaDepo ve üretim yapılarında kaplama ile ısı yalıtımını tek panelde birleştiren sandviç panel çatı sistemi tercih edilir.
- Gizli bağlantılı metal çatı yüzeyi yeterliyseDış kaplamanın kendisinin su yalıtımı sağlaması istenen eğimli metal çatılarda metal kenet çatı sistemi değerlendirilir.
- Mevcut teras çatı yenileniyorsaMevcut beton teras çatılarda katman eklemeden su yalıtımını yenilemek için sürme yalıtım sistemi daha uygun bir çözüm olabilir.
Rainscreen çatının temel özellikleri
Havalandırmalı sistem
Rainscreen çatıda dış kaplamanın arkasındaki kontrollü hava boşluğu, boşluğa ulaşan nemin hava akışıyla uzaklaştırılmasına ve katmanların kurumasına katkı sağlar.
Nem kontrolü
Rainscreen çatıda su kontrol katmanı ve drenaj detayları, dış kaplamanın arkasına ulaşan yağmur suyunu ısı yalıtımına ulaşmadan tahliye etmeyi amaçlar.
Enerji verimliliği
Rainscreen çatıda ısı yalıtımı ve hava kontrol katmanı, yapı kabuğunun enerji performansını belirleyen katmanlardır ve dış kaplamadan bağımsız tasarlanır.
Mimari esneklik
Rainscreen çatıda metal, kompozit, seramik ve farklı panel türleri dış kaplama olarak kullanılarak çatı ile cephe aynı malzemeyle tasarlanabilir.
Projeye göre belirlenen parametreler
Rainscreen çatı sisteminin teknik değerleri her projede ayrı belirlenir. Aşağıdaki tablo, Lunas Yapı Sistemleri'nin hangi parametreyi hangi kritere göre seçtiğini gösterir.
| Parametre | Neye göre belirlenir |
|---|---|
| Katman dizilimi | Yapı fiziği değerlendirmesi, iklim koşulları ve iç ortamın nem yükü |
| Su kontrol katmanının tipi | Çatı eğimi, buhar geçirgenliği gerekliliği, UV maruziyeti ve dış kaplamanın derz açıklığı |
| Havalandırma boşluğu ve açıklıkları | Çatının eğimi ve uzunluğu, hava giriş ve çıkış noktalarının konumu ve drenaj yolu |
| Isı yalıtımı tipi ve kalınlığı | Enerji performansı hedefi, yangın gerekliliği ve yalıtımın nem karşısındaki davranışı |
| Dış kaplama malzemesi | Mimari tasarım, yangın gerekliliği, rüzgâr yükü ve çevrenin korozyon koşulları |
| Alt konstrüksiyon | Dış kaplamanın ağırlığı ve modülü, rüzgâr emme yükü ve taşıyıcı yüzeyin tipi |
Uygulamada kritik noktalar
Rainscreen çatının nem yönetimi, katmanların sürekliliğine bağlıdır; sürekliliğin bozulduğu mahya, saçak ve çatı-cephe geçişleri en kritik bölgelerdir. Lunas Yapı Sistemleri aşağıdaki noktaları uygulamadan önce çözer:
- Rainscreen çatının katman dizilimi, yapı fiziği değerlendirmesine ve iklim koşullarına göre belirlenir.
- Havalandırma boşluğunun sürekliliği, hava giriş ve çıkış açıklıkları ve drenaj yolu çizimle tasarlanır.
- Su kontrol katmanının ve hava kontrol katmanının sürekliliği, mahya, saçak, geçiş ve çatı-cephe birleşim detaylarında korunur.
- Yangın, rüzgâr, ısı ve nem performansı, tek tek katmanlarda değil rainscreen sisteminin bütününde değerlendirilir.
- Alt konstrüksiyonun su kontrol katmanını deldiği noktalar, sızdırmazlık detaylarıyla birlikte planlanır.
Rainscreen çatı ile havalandırmasız membran çatı arasındaki fark
Rainscreen çatı ve havalandırmasız membran çatı, nemi farklı prensiplerle yöneten iki çatı yaklaşımıdır. Lunas Yapı Sistemleri iki yaklaşımı da uygular; seçim yapının mimari hedefine ve yapı fiziği koşullarına göre yapılır.
| Özellik | Rainscreen (havalandırmalı) çatı | Havalandırmasız membran çatı |
|---|---|---|
| Su yalıtımının yeri | Dış kaplamanın altındaki su kontrol katmanı | En üstteki membran katmanı |
| Nem yönetimi | Kaplama arkasındaki boşlukta drenaj ve havalandırma | Buhar kesici ve kesintisiz membranla nem girişinin sınırlandırılması |
| Dış yüzey | Metal, kompozit, seramik veya panel kaplama | Membranın kendisi |
| Katman ve detay yoğunluğu | Alt konstrüksiyon ve havalandırma boşluğu nedeniyle membran çatıya göre daha fazla | Rainscreen çatıya göre daha az |
| Sık tercih edildiği durum | Çatı-cephe sürekliliği ve mimari dış kaplama istenen yapılar | Geniş, düşük eğimli endüstriyel ve ticari çatılar |
Tablo iki yaklaşımın genel prensiplerini özetler; ürün bazlı değerler üreticinin teknik föyünden alınır.
Lunas Yapı Sistemleri rainscreen çatı projelerini nasıl yürütür?
Lunas Yapı Sistemleri, rainscreen çatı projelerinde dış kaplamayı, havalandırma boşluğunu, su ve hava kontrol katmanlarını ve ısı yalıtımını tek bir yapı kabuğu olarak ele alır. Çatı ile cephe arasındaki geçiş detayları, cephe kaplamasıyla birlikte koordine edilir ve katmanların sürekliliği uygulamadan önce çizimle netleştirilir.
Rainscreen çatı projesinde Lunas Yapı Sistemleri; proje ihtiyaçlarının belirlenmesini, katman ve dış kaplama sisteminin seçimini, metraj ve teklif hazırlığını, malzeme temini ile saha uygulamasını birlikte yürütür. Sahada su kontrol katmanının sürekliliği, dış kaplama montajından önce kontrol edilir.
Sık sorulan sorular
Rainscreen çatı nasıl çalışır?
Rainscreen çatıda dış kaplama yağmurun büyük bölümünü karşılar; kaplama derzlerinden geçen su, kaplamanın arkasındaki boşlukta su kontrol katmanı üzerinden drenaj yoluna yönlendirilir. Havalandırma boşluğundaki hava akışı, rainscreen çatının katmanlarına ulaşan nemin kurumasına katkı sağlar.
Rainscreen çatıda hangi dış kaplama malzemeleri kullanılabilir?
Rainscreen çatıda metal, kompozit, seramik ve farklı panel türleri dış kaplama olarak kullanılabilir. Rainscreen çatının dış kaplama malzemesi; mimari tasarıma, yangın gerekliliğine, rüzgâr yüküne ve çevrenin korozyon koşullarına göre seçilir.
Rainscreen çatı ile havalandırmalı cephe arasında ilişki var mı?
Rainscreen çatı, havalandırmalı cephe ile aynı prensiple çalışır: dış kaplama ile su kontrol katmanı arasında havalandırılan bir boşluk bırakılır. Rainscreen çatı, özellikle cephe kaplamasının çatı yüzeyine devam ettiği yapılarda çatı-cephe geçişini aynı katman düzeniyle çözmek için kullanılır.
Rainscreen çatıda havalandırma boşluğu neden sürekli olmalıdır?
Rainscreen çatıda havalandırma boşluğu kesintiye uğrarsa, boşluktaki hava akışı durur ve dış kaplamanın arkasına ulaşan nem tahliye edilemeyebilir. Lunas Yapı Sistemleri havalandırma boşluğunun hava giriş ve çıkış açıklıklarını ve drenaj yolunu uygulamadan önce çizimle tasarlar.
Lunas Yapı Sistemleri rainscreen çatıyı yurtdışında uygular mı?
Evet. Lunas Yapı Sistemleri, rainscreen çatı dahil çatı kaplama sistemlerini Türkiye genelinde ve Türkiye dışındaki projelerde uygular.
